Καλλιτεχνική Ερεύνα στο Ψηφιακό Κόσμο.

10 Απριλίου, 2025

Θωμάς Διάφας + liminal

Επισκεφθείτε το έργο

Οι «Αλήθειες» είναι μια σειρά εκπαιδευτικών και δημιουργικών συνεδριών σχεδιασμένων για άτομα με αναπηρία, με επίκεντρο την ψηφιακή ισότητα, την προσβασιμότητα και την αυτοεκπροσώπηση. Το έργο κορυφώνεται με τη δημιουργία μιας σειράς ψηφιακών έργων τέχνης, με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού και την ανάδειξη διαφορετικών εμπειριών και οπτικών γύρω από την αναπηρία.

Το έργο βασίζεται σε μια διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ ενός καλλιτέχνη με εμπειρία στη συμμετοχή και την ενεργοποίηση τοπικών και διεθνών κοινοτήτων, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης με σημαντική εμπειρία σε συμπεριληπτικές καλλιτεχνικές πρακτικές και μιας συλλογικότητας ενεργών δημιουργών με αναπηρία, μεταξύ των οποίων καλλιτέχνες, δημιουργοί περιεχομένου στο TikTok και δημοσιογράφοι. Μέσα από τη συνάντηση διαφορετικών γνώσεων, εμπειριών και δεξιοτήτων, δημιουργείται ένας ασφαλής και συμμετοχικός χώρος συν-δημιουργίας, όπου κάθε άτομο μπορεί να εκφράσει τη δική του οπτική.

Φωτογραφία σε μαύρο πλαίσιο, από χώρο performance/στούντιο με ψηλή οροφή, εκτεθειμένους σωλήνες και εσωτερικό μπαλκόνι στο βάθος. Στο κέντρο, ένας άντρας με ξανθά μαλλιά, μπλε μπλούζα και μαύρο παντελόνι, ξυπόλητος με κάλτσες σε διαφορετικά χρώματα, βρίσκεται σε δυναμική στάση με το ένα χέρι σηκωμένο και έκφραση έκπληξης στο πρόσωπο — φαίνεται να αυτοσχεδιάζει ή να παίζει θέατρο. Δεξιά, μια γυναίκα με σγουρά μαλλιά, σκούρα ζακέτα και τζιν, στέκεται πάνω σε ξύλινη/μεταλλική κατασκευή και τον φωτογραφίζει με το κινητό της τηλέφωνο. Αριστερά, μια ομάδα θεατών κάθεται σε καρέκλες παρακολουθώντας τη σκηνή — φαίνονται περίπου δέκα άτομα διαφορετικών ηλικιών, με casual ρούχα σε ποικίλα χρώματα. Στο βάθος αριστερά προβάλλεται μια οθόνη με εικόνα. Κάτω από τη φωτογραφία, σε μαύρο φόντο, υπάρχει η λευκή γραφή «photo by Dimitris Maofis» και πιο κάτω, με έντονα γράμματα, η φράση «collective performance».

Οι «Αλήθειες» εστιάζουν στην πρόσβαση στις παραστατικές τέχνες, στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και στη δημιουργία ενός χώρου αυτοεκπροσώπησης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξερεύνηση της διαθεματικότητας της ταυτότητας και ο τρόπος με τον οποίο διαφορετικές εμπειρίες και ταυτότητες συνυπάρχουν και επηρεάζουν την καθημερινότητα των ατόμων με αναπηρία.

Το έργο αμφισβητεί τη μονοδιάστατη αναπαράσταση της αναπηρίας που συχνά συναντάται στα μέσα ενημέρωσης και στον ψηφιακό χώρο. Αντί για μία ενιαία αφήγηση, αναδεικνύει πολλές διαφορετικές φωνές, εμπειρίες και αλήθειες σχετικά με την αναπηρία, την εκπροσώπηση, την προσβασιμότητα και τη διεκδίκηση δικαιωμάτων.

Παράλληλα, οι «Αλήθειες» δημιουργούν έναν χώρο για να εξεταστεί η έννοια της προσβασιμότητας στον ψηφιακό κόσμο. Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να προσφέρει σημαντικά εργαλεία επικοινωνίας, συμμετοχής και ενδυνάμωσης, όμως δεν υπάρχει μία και μοναδική «προσβάσιμη» εμπειρία που να λειτουργεί για όλους. Αυτό που είναι προσβάσιμο για ένα άτομο μπορεί να μην είναι προσβάσιμο για ένα άλλο.

Μέσα από αυτή την προβληματική, το έργο θέτει σημαντικά ερωτήματα: Μπορεί η ψηφιακή τεχνολογία να οδηγήσει σε πραγματική ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρία; Ή υπάρχει ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο, αντί για τη δημιουργία ουσιαστικών και ολοκληρωμένων συστημάτων υποστήριξης; Πώς μπορεί η τεχνολογία να συμβάλει στη μείωση των ανισοτήτων και όχι στην αναπαραγωγή τους;

Οι συζητήσεις και οι δημιουργικές διαδικασίες του έργου εξετάζουν τον ρόλο της τεχνολογίας στη διαμόρφωση της καθημερινής ζωής των ατόμων με αναπηρία, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ευέλικτες και προσαρμόσιμες ψηφιακές πρακτικές, οι οποίες ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και εμπειρίες των ανθρώπων.

Πορτρέτο άντρα με ξανθά-καστανά μαλλιά, γυαλιά ηλίου με στρογγυλό σκελετό, γενειάδα και piercing στη μύτη και στο αυτί. Φοράει σκούρο μπλε φαρδύ μπλουζάκι και χαιρετάει σηκώνοντας το δεξί του χέρι με ανοιχτή παλάμη, χαμογελώντας ελαφρά. Στο φόντο διακρίνεται θολή μια αίθουσα με κοινό καθισμένο και μια μεγάλη οθόνη προβολής με εικόνα εκδήλωσης.

Η καλλιτεχνική προσέγγιση των «Αληθειών» συνδυάζει διαφορετικά θεωρητικά και δημιουργικά πεδία, όπως οι σπουδές αναπηρίας, η queer θεωρία, οι θεωρίες για το σώμα και την πολιτική, καθώς και πρακτικές όπως η performance art, το ζωντανό και το ντοκιμαντέρ θέατρο, ο κινηματογράφος και η συμμετοχική κινηματογράφηση. Παράλληλα, αξιοποιούνται γνώσεις γύρω από την προσβασιμότητα και μεθοδολογίες έρευνας που βασίζονται στην ίδια την κοινότητα.

Η ιδιαίτερη αξία και καινοτομία των «Αληθειών» βρίσκεται στη συνάντηση όλων αυτών των διαφορετικών προσεγγίσεων. Μέσα από την τέχνη, την τεχνολογία, την έρευνα και τη συμμετοχή της κοινότητας, το έργο επιχειρεί να διαμορφώσει μια ολιστική προσέγγιση της ψηφιακής ισότητας, ανοίγοντας έναν διάλογο για την αναπηρία, την προσβασιμότητα και την κοινωνική αλλαγή.

Τελικός στόχος είναι η δημιουργία ενός χώρου όπου οι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως αποδέκτες προσβασιμότητας, αλλά ως ενεργοί δημιουργοί, ερευνητές και φορείς γνώσης, με τη δική τους φωνή, εμπειρία και οπτική. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι «Αλήθειες» επιδιώκουν να συμβάλουν σε μια διαρκή πολιτιστική και κοινωνική αλλαγή.

Περισσοτερές πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο έργο του Θωμά Διάφα και στην liminal

Liminal Logo Black 1 1

Comments are closed.